پنجاه ‌و يکمين باشگاه نجوم مشهد عصر ديروز در دبيرستان فاتح برگزار شد.عصر ديروز پنجاه‌ويکمين باشگاه نجوم مشهد با حضور جمعي از علاقه‌مندان و منجمان مشهدي و به همت خانه نجوم مشهد و انجمن نجوم آماتوري آسمان توس مشهد برگزار شد.

در اين مراسم محمد مهدي مطيعي، مسوول انجمن نجوم آماتوري آسمان توس مشهد به معرفي نخستين شب نجوم خياباني و جشنواره ساعت‌هاي آفتابي پرداخت.

همچنين سيد علي اصغر رباني در خصوص وضعيت نجومي خردادماه و كسري مختارپور، گزارش رقابت رصدي مسيه، گزارش‌هايي ارايه کردند.

ارايه علمي مقاله "خيام، نابغه هزاره اول" توسط محمد هاشمي‌نيا، معرفي شبيه‌ساز حركت خورشيد توسط سيد محمدهادي طباطبايي و "بررسي شكل سحابي‌هاي سياره‌نما" توسط سميه شيخ نظامي از ديگر برنامه‌هاي اين باشگاه بود.

در پنجاه‌ويکمين باشگاه نجوم مشهد همچنين شانا ظفري، محمد هاشمي‌نيا و محمد گوهريان با ارايه مقاله علمي در خصوص دريچه اذان عصر به پرسش غياث‌الدين جمشيد كاشاني پاسخ دادند.

اخترشناسان موفق به يافتن يكي از بهترين شواهد از وجود ماده تاريك، ماده مرموزي كه كائنات را فرا گرفته، شده اند.  اين محققان آنچه را كه ظاهرا يك حلقه شبح وار در آسمان است كه از اين ماده اسرار آميز ساخته شده ، شناسايي كرده‌اند.دانشمندان با استفاده از تلسكوپ فضايي هابل ثابت كرده‌اند كه اين حلقه مدتها پيش و بعد از اين كه يك تصادف شديد غول آسا و عظيم بين دو مجموعه كهكشاني رخ داد، شكل گرفته است.

جزئيات اين پژوهش در مجله «آستروفيزيكال» منتشر شده است.همانطور كه از نام آن پيداست، ماده تاريك هيچ نور قابل شناسايي را منعكس يا متصاعد نمي‌كند اما در عين حال بيشترين حجم كائنات را اشغال كرده است.هيچ كس نمي‌داند كه ماده تاريك از چه ساخته شده اما تصور مي شود كه نوعي ماده اوليه يافت شده در سرتاسر كيهان است.محققان دانشگاه جان هاپكينز و انستيتو علوم تلسكوپ فضايي هابل كه هر دو در بالتيمور آمريكا واقع است، به شكل غير منتظره حلقه‌اي را در حين كشيدن نقشه انتشار ماده تاريك در مجموعه كهكشاني CL0024+17 شناسايي كردند.

در ابتدا اين گروه تحقيقاتي تصور كردند كه حلقه مزبور يك خطاي دركي يا شي‌اي مصنوعي است اما مطالعات مكرر براي ناپديد كردن حلقه ناكام ماند. در نهايت منجمان مطمئن شدند كه اين يك جرم واقعي است.اين محققان مي‌گويند، با مطالعه به سوي اين حلقه ما شاهد آن هستيم كه ماده تاريك به جاذبه واكنش نشان مي‌دهد.

فضاپيماي باري بدون سرنشين روسيه حامل ‌٥/٢ تن محموله باري و تجهيزات به مقصد ايستگاه فضايي بين‌المللي به ايستگاه ملحق شد. اين فضاپيما حامل آب، غذا، تجهيزات سوختي، ساير تجهيزات و هداياي خانوادگي بوده است.

اين فضاپيما همچنين حاوي ‌٥٠ حلزون براي استفاده در آزمايشات مربوط به توليد دوباره بافت‌ها در شرايط بي وزني و نيز مجموعه‌اي از فيلم‌هاي دي وي دي - عمدتا با مضامين كمدي - به درخواست خدمه ايستگاه فضايي و به توصيه كارشناسان بود.گفتني است، فضاپيماي ProgressM-60 با واحد ZVEZDA به ايستگاه فضايي ملحق شد كه زمان اين الحاق براي ساعت ‌١٠:9 صبح به وقت مسكو در روز سه‌شنبه برنامه‌ريزي شده بود و طبق برنامه صورت گرفت.

اين فضاپيما روز شنبه توسط راكت سويوز از پايگاه فضايي بايكونور روسيه در قزاقستان به فضا پرتاب شده بود.

يك سخنگوي آكادمي علوم چين اعلام كرد كه بزرگترين تلسكوپ ستاره شناسي چين از روز شنبه در يكي از شهرهاي جنوب غربي اين كشور فعال شد.

به گفته سخنگوي اين آكادمي، تلسكوپ مزبور با ‌٤/٢ متر قطر، ‌٨ متر ارتفاع و ‌٤٠ تن وزن بزرگترين تلسكوپ در نوع خود در چين و حتي در شرق آسيا است كه براي انجام تحقيقات بر روي فيزيك ستاره‌ها و مطالعات كهكشاني مورد استفاده قرار مي‌گيرد.اين تلسكوپ در رصدخانه تازه تاسيس ليجيانگ در شهر ليجيانگ در جنوب غرب چين مستقر شده است.

علت انتخاب اين رصدخانه براي استقرار تلسكوپ مزبور در آن قرار داشتن اين رصدخانه در ارتفاع ‌٣٢٥٠ متري و همچنين وجود شرايط هوا شناختي ايده آل در بيشتر مواقع سال بوده است. پس از تكميل مراحل راه اندازي اين تلسكوپ كه تا پايان سال جاري به طول خواهد انجاميد، امكان استفاده از آن براي منجمان داخلي و خارجي فراهم خواهد شد.

ناسا

استفان هاوكينگ»، دانشمند برجسته انگليسي به دعوت پژوهشگاه دانش‌هاي بنيادي (IPM)، 22 تيرماه به كشورمان سفر مي‌كند.

سفر اين چهره علمي برجسته جهاني به ايران در پي اظهار علاقه وي براي بازديد از پژوهشگاه دانش‌هاي بنيادي (IPM) آن صورت مي‌گيرد.هاوكينگ طي اين سفر علاوه بر بحث و تبادل نظر با فيزيكدان پژوهشگاه دانش‌هاي بنيادي(مركز تحقيقات فيزيك نظري و رياضيات) و ايراد سخنراني‌هاي تخصصي، تعدادي نشست عمومي نيز خواهد داشت.

هاوكينگ همچنين در خاتمه سفرش به ايران در مراسم اختتاميه المپياد جهاني فيزيك كه در اصفهان برگزار مي‌شود شركت خواهد كرد و در طول سفر 10 روزه‌اش به ايران از نقاط مختلف بازديد كرده و با شخصيتهاي مهم علمي ملاقات خواهد داشت.گفتني است، استفان هاوكينگ در سال 1942 در شهر آكسفورد به دنيا آمده است. وي پس از پايان جنگ به شهر كوچكي به نام سنه آلبان در شمال لندن نقل مكان كرد و در آنجا به مدرسه رفت و پس از آن در دانشگاه آكسفورد و يونيورسيتي كالج اين دانشگاه در رشته فيزيك تحصيل كرد.

وي براي تحصيل در مقطع دكتري در زمينه كيهان شناسي به كمبريج رفت و زير نظر دنيس شما كيهان‌شناس مشهور رساله خود را تدوين كرد.هاوكينگ كه در سال 1973 به دپارتمان فيزيك نظري و رياضيات كاربردي دانشگاه كمبريج پيوست از سال 1979 صاحب كرسي استادي لوكاسي بود كه در سال 1663 به وصيت هنري لوكاس كه نماينده دانشگاه كمبريج در پارلمان انگلستان بود تاسيس شده است.

اين كرسي ابتدا در اختيار آيساك بارو و آيساك نيوتن و بعدها نيز در اختياري كسي چون ايراك قرار گرفت. كار علمي استفان هاوكينگ بر روي قوانين اساسي طبيعت است.وي با همكاري پنروز نشان داده است كه بر اساس نظريه گرانش انشتين، كيهان (زمان و مكان) آغازي چون مهبانگ در پاياني چون سياه چاله دارد كه لزوم وحدت دو نظريه بزرگ قرن بيستم يعني مكانيك كوانتومي و نسبيت آن را آشكار ساخت.از كشفيات مهم او اين است كه سياه چاله چندان هم كه تصور مي‌شد سياه نيست و بايد به دلايل كوانتوامي از خود تابش گرمايي كند و در نهايت تبخير شود.

هاوكينگ داراي تعداد زيادي مقالات تخصصي است كتاب مهم او «ساختار بزرگ مكان ــ زمان» است كه با همكاري ج. اف. آر. آليس نوشته است. وي كتاب‌هاي تخصصي ديگري نيز تاليف كرده است و به علاوه در راستاي عمومي سازي دانش نيز كتاب نوشته كه بسيار مورد توجه قرار گرفته از جمله «تاريخ مختصر زمان» كه جزو كتابهاي بسيار پرفروش بود. «سياه چاله‌ها و ريز كيهان‌ها و ساير مقالات» و بالاخره «جهان در پوست گردو».

استفان هاوكينگ داراي چندين درجه دكتري افتخاري و جوايز متعدد و همچنين عضو انجمن سلطنتي بريتانيا و آكادمي علوم ايالت متحده آمريكا مي‌باشد.استفان هاوكينگ علي‌رغم مسايل و مشكلات ناشي از بيماري زندگي متعارف شخصي خود را نيز دارد و داراي سه فرزند و يك نوه است. در حال حاضر علاوه بر فعاليت تخصصي و علمي بر گسترش دانش براي عموم مردم و ايراد سخنراني فعال است. او نمادي از مقاومت در مقابل سختيها و تسليم ناپذيري است.

 ماراتن مسيه، مسابقه‌اي است كه شركت‌كنندگان در آن براي رصد 110 جرم غير ستاره‌يي فهرست «شارل مسيه» شامل خوشه‌هاي ستاره‌يي، كهكشان‌ها و سحابي‌ها طي يك شب به رقابت مي‌پردازند. زمان مناسب براي ديدن تمام اين اجرام - كه عمدتا توسط شارل مسيه، اخترشناس فرانسوي شناسايي شده‌اند - در طول يك شب، فرودين و ارديبهشت هر سال است.

ابتدا قرار بود اين مسابقه در روزهاي 23 و 24 فروردين برگزار شود كه به علت پيش‌بيني نامساعد بودن شرايط جوي منطقه برگزاري آن به تعويق افتاد. در اين رقابت نجومي كه در دل طبيعت بكر پارك ملي كوير برگزار مي‌شود، شركت‌كنندگان در رصد تمام اجرام فهرست مسيه - به استثناي 77M و 79M كه در فروغ خورشيد ديده نمي شوند - و همچنين خوشه كروي NGC5139 (خوشه اومگا قنطورس)، كهكشان NGC5128 (قنطورس A)، خوشه دوتايي يا دوقلو در برساوش، كهكشان 6946NGC در قيفاووس و سيارات عطارد و اورانوس رقابت مي‌كنند.

رقابت مسيه ايران در سه رده دوربين‌هاي دوچشمي، تلسكوپ و تلسكوپ‌هاي الكترونيكي برگزار مي‌شود و برگزيدگان در هر رده جداگانه سنجيده و معرفي مي‌شوند.

«استفان هاوكينگ»، استاد دانشگاه «كمبريج» و فيزيكدان برجسته معاصر به دعوت پژوهشگاه دانش‌هاي بنيادي به ايران مي‌آيد.

 «استفان هاوكينگ»، استاد دانشگاه «كمبريج» و دانشمند برجسته معاصر به دعوت پژوهشگاه دانش‌هاي بنيادي (مركز تحقيقات فيزيك نظري و رياضيات) تيرماه به ايران مي‌آيد.

وي در مدت سفر به ايران ضمن برگزاري نشست‌هاي تخصصي احتمالا در المپياد جهاني فيزيك در اصفهان نيز حضور خواهد يافت. گفتني است، استفان ويليامز هاوكينگ در تاريخ 8 ژانويه سال 1942 در شهر اكسفورد در انگليس متولد شد.

خانه پدري وي در شمال انگليس بود اما در طول جنگ جهاني دوم اكسفورد مكاني امني براي كودكان محسوب مي‌شد. وقتي او به سن 8 سالگي رسيد خانواده وي به سنت آلبانز شهري در حدود 20 مايلي شمال لندن نقل مكان كردند. در سن 11 سالگي استفان به مدرسه سنت آلبانز رفت و سپس به كالج دانشگاه آكسفورد كه كالج قديمي پدرش بود رفت.

استفان مايل به تحصيل در رشته رياضيات بود اگرچه پدرش پزشكي را ترجيح مي‌داد. در كالج دانشگاه رشته رياضيات تدريس نمي‌شد بنابراين استفان در عوض رشته فيزيك را انتخاب كرد. پس ازسه سال و در حالي كه كار زيادي انجام نداده بود استفان در رشته علوم طبيعي اولين ديپلم افتخاري را كسب كرد.

پس از آن استفان براي تحقيقات در رشته كيهان شناسي به كمبريج رفت كه در آن زمان هيچ كس در آكسفورد در اين حوزه فعاليت نمي‌كرد. استاد وي دنيس سياما بود اگرچه استفان اميدوار بود كه با فرد هويلي كه در اين رشته در كمبريج كار كرده بود، تحقيقاتش را انجام دهد. پس از كسب دكتري استفان به عنوان اولين محقق انتخاب شد و سپس عنوان محقق تخصصي را در كالج گونويل و كايوس به خود اختصاص داد.

وي پس از ترك موسسه نجوم در سال 1973 به دپارتمان رياضي كاربردي و فيزيك تئوريك رفت و از سال 1979 مقام استادي Lucasian را در رشته رياضيات كسب كرد. اين كرسي در سال 1663 با هزينه‌ ريويرند هنري لوكاس، يكي از اعضاي پارلمان دانشگاه و به درخواست وي برگزار شد. اين مقام اولين بار نصيب اسحاق بارو و سپس در سال 1669 نصيب نيوتون شد.

استفان هاوكينگ بر روي قوانين پايه‌اي كه كائنات را اداره مي‌كنند كار كرده است. وي با همراهي روگر پنروس نشان داد كه تئوري عمومي نسبيت انيشتن كه اشاره به فضا و زمان دارد، نقطه آغازي در پديده بيگ بنگ (انفجار بزرگ) و نقطه پاياني در سياهچاله‌ها دارد. اين نتايج نشان مي‌دهد كه يكي كردن نسبيت عمومي با تئوري كوانتوم امري ضروري است. تئوري كوانتوم يك دستاورد بزرگ علمي ديگر از نيمه اول قرن بيستم است.

يك نتيجه چنين اتحادي كه وي كشف كرد اين بود كه سياه چاله‌ها نبايد كاملا سياه باشند اما بايد پرتوهايي را منتشر كنند و در نهايت از بين رفته و ناپديد مي‌شوند. فرض ديگر اين است كه كائنات لبه يا مرزي در زمان تصوري ندارد. اين امر نشان مي‌دهد كه روشي كه كائنات بر اساس آن آغاز شده‌اند كاملا با قوانين علم تعيين شده است.

پروفسور هاوكينگ كه 12 ديپلم افتخاري دارد در سال 1982 جايزه CBE را كسب كرده و ديپلم افتخار بعدي را نيز در سال 1989 به خود اختصاص داد. وي تعداد زيادي جايزه، مدال و پاداش دريافت كرده است و محقق انجمن سلطنتي و عضو آكادمي علوم آمريكا است.

دكتر همايون سراجي، دانشمند ارشد رباتيك ناسا و از اساتيد سابق دانشگاه صنعتي شريف كه از مديران تيم‌هاي رباتيك و كنترل كاوشگرهاي فضايي ناسا بود، هفته گذشته در سن 60 سالگي در كاليفرنيا درگذشت.

مرحوم دكتر سراجي در بسياري از ماموريت‌هاي كاوشگرهاي ربوتيك ناسا از جمله ماموريت استثنايي كاوشگرهاي دوقلوي «روح» و «فرصت» كه زير نظر دكتر فيروز نادري رييس وقت ماموريت‌هاي مريخ ناسا اجرا شد، مشاركت داشت و با ارائه طرح‌ها و روش‌هاي ابتكاري نقش مهمي در پيشبرد اين ماموريت‌هاي بزرگ فضايي ايفا كرد.

مراسم يادبود مرحوم دكتر سراجي، دانشمند برجسته ايراني ناسا عصر امروز (دوشنبه) در تهران برگزار مي‌شود. مرحوم دكتر سراجي در سال 1947 (1326) در تهران متولد شد و تحصيلات خود را تا اخذ ديپلم در داخل كشور ادامه داد.

وي در سال 1969 (1348) با اخذ مدرك كارشناسي در رشته الكترونيك با رتبه اول از دانشگاه سوزكز (Sussex) در انگليس فارغ التحصيل شد و در سال 1972 مدرك دكتري خود را در رشته سيستم‌هاي كنترل از دانشگاه كمبريج در انگليس اخذ كرد.

سراجي بعنوان محقق در كالج سنت جان در كمبريج انتخاب شده و به مدت دو سال به تدريس و انجام تحقيقات فوق دكتري مشغول بود.وي در سال 1974 به عنوان استاد مهندسي برق به هيات علمي دانشگاه صنعتي شريف پيوست و مدت 10 سال در رشته سيستم‌هاي كنترل تحقيق و تدريس كرد.

دكتر سراجي در سال 1984 به عنوان دانشمند ممتاز سازمان ملل انتخاب شد و يك سال را به عنوان استاد ميهمان در دانشگاه نيومكزيكو در آمريكا گذراند.وي در طول 13 سال فعاليت دانشگاهي، مقالات متعددي در زمينه سيستم‌هاي كنترل چند گونه با تمركز بر روي كنترل نوري، استقرار قطب، كنترل كننده‌هاي چند گونه PID و تنظيم خروجي، منتشر كرده است.

دكتر سراجي در سال 1985 به عنوان عضو ارشد فني به آزمايشگاه پيشرانش جت(JPL) ناسا ملحق شد و به طور نيمه وقت نيز در موسسه فن‌آوري كاليفرنيا (Caltech ) تدريس مي‌كرد.مرحوم دكتر سراجي از سال 1991، سرپرستي و مديريتي گروه تحقيقات تله روبوتيك و كاربردهاي آن را كه متشكل از حدود 20 مهندس و محقق بود، در مركز JPL ناسا بر عهده داشت.

وي طي فعاليتش در JPL، ‌تحقيقات گسترده‌اي در حوزه سيستم‌هاي كنترل روبات به ويژه در بخش كنترل روبات تنظيم شونده، رديابي روبات بر اساس دستور، كنترل روبات‌هاي ماهر، كنترل تماس، پيشگيري از برخورد بي درنگ و فرود ايمن فضاپيما انجام داد.دكتر سراجي در سال 1992 جايزه دستاورد مهندسي استثنايي ناسا، در سال 2002 و 1991 جايزه دستاورد گروهي ناسا و از سال 1995 به بعد هشت جايزه عمليات فضايي اصلي ناسا را به خود اختصاص داد.

هم چنين در سال 2003 براي انتشار مقاله «تحقيقات برجسته» جايزه ادوارد استون آزمايشگاه JPL را دريافت كرد.دكتر سراجي در سال 1996 به دليل تحقيقات فردي مهم در حوزه‌هاي كنترل و روبوتيك به عنوان دانشمند ارشد تحقيقاتي در آزمايشگاه JPL منصوب شد.

وي در سال 1997 براي تحقيقاتش در زمينه فناوري كنترل روبوتيك و كاربردهاي فضايي آن عضو محقق انجمن IEEE شد.در سال 2003 نيز وي با عنوان پرمقاله ترين نويسنده در تاريخ 20 ساله Journal of Robotic Systems شناخته شد.

در پي افزايش نگراني آمريكا از اقدام چين براي منهدم كردن يك ماهواره آب و هوايي، يك مقام ارشد نيروي هوايي امريكا دستور بازبيني وضعيت تمام ماهواره‌هاي نظامي فعلي اين كشور را به لحاظ احتمال مورد حمله قرار گرفتن صادر كرد.

 روزنامه لوس آنجلس تايمز در گزارشي در اين زمينه آورده است كه پس از اقدام چين نگراني مقامات آمريكايي نسبت به احتمال وجود سلاحهاي ضد ماهواره‌يي در اختيار كشورهاي آسيايي افزايش يافته در نتيجه و فرمانده نيروي هوايي اين كشور به پرسنل مربوطه دستور داده كه وضعيت تمام ماهواره هاي نظامي اين كشور را به طور گسترده بازبيني كنند تا احتمال حمله به آنها از سوي ساير كشورها وجود نداشته باشد.

اين در حالي است كه چين هرگز رسما اعلام اقدام نظامي نكرده و هنوز زباله‌هاي ماهواره منهدم شده از سوي اين كشور در مدار باقي مانده است.

گروهي از محققان به تازگي موفق به كشف جرم عظيم جديدي در آسمان شده‌اند كه به شكل يك ابر ناشناخته از پلاسماي ميان كهكشاني است و بيش از شش ميليون سال نوري كشيده شده است.

 دانشمندان مي‌گويند كه اين منطقه ميان كهكشاني پراكنده و مغناطيسي از الكترونهاي پر انرژي مي‌تواند مدركي دال بر وجود سياه چاله‌اي در اندازه‌هاي كهكشاني به عنوان منابعي براي پرتوهاي اسرارآميز كيهاني باشد كه به طور مداوم و با سرعت بالا در كائنات در گذر هستند.

اين يافته نتيجه بررسي تيم محققان به سرپرستي فيليپ كرونبرگ، دانشمند لاس‌آلاموس است كه بزرگترين تلسكوپ راديويي جهان در آرسيبو را با يك سيستم تصوير برداري شفاف و تلسكوپ راديويي مصنوعي 7 آنتني در رصدخانه دومينيون راديو آستروفيزيكال تركيب كردند.

اين پژوهش كه در مجله آستروفيزيكال منتشر شده حاكي از آن است كه اين پلاسماي ميان كهكهشاني در پشت مجموعه كهكشاني كوما واقع شده است.